PPWR: Νέοι Κανόνες Συσκευασίας για E-Shop

Τι είναι το PPWR;

Το PPWR είναι ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας. Στόχος του είναι να περιοριστεί η ποσότητα των συσκευασιών που παράγονται και καταλήγουν ως απόβλητα, να βελτιωθεί η ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών και να δημιουργηθεί ένα περισσότερο ενιαίο πλαίσιο κανόνων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο κανονισμός δεν αφορά μόνο τις πλαστικές σακούλες ή τις συσκευασίες τροφίμων. Καλύπτει ουσιαστικά όλες τις συσκευασίες που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά, συμπεριλαμβανομένων των κουτιών, των χαρτοκιβωτίων, των πλαστικών υλικών προστασίας και των συσκευασιών που χρησιμοποιούνται για αποστολές ηλεκτρονικού εμπορίου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι το νέο πλαίσιο καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής της συσκευασίας, από τον σχεδιασμό και τη διάθεσή της στην αγορά μέχρι τη συλλογή και ανακύκλωσή της.

Πού μπορείτε να δείτε το επίσημο κείμενο;

Το PPWR είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου . Για την παρακολούθηση της νομοθετικής διαδικασίας μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη σελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το συγκεκριμένο νομοθετικό φάκελο.

Δείτε το PPWR στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Για το πλήρες νομικό κείμενο και τις ακριβείς διατάξεις του κανονισμού, θα πρέπει να συμβουλεύεστε και την επίσημη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γιατί αφορά τα ηλεκτρονικά καταστήματα;

Η πιο άμεση σύνδεση με το ηλεκτρονικό εμπόριο βρίσκεται στις λεγόμενες e-commerce packaging , δηλαδή στις συσκευασίες που χρησιμοποιούνται για την αποστολή προϊόντων που αγοράζονται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Ένας πελάτης αγοράζει ένα laptop, ένα κινητό τηλέφωνο ή ένα ζευγάρι ακουστικά από ένα e-shop. Το προϊόν μπορεί να έχει ήδη τη δική του εμπορική συσκευασία. Το κατάστημα, όμως, τοποθετεί το προϊόν σε ένα δεύτερο κουτί για την αποστολή, προσθέτει προστατευτικό υλικό και στη συνέχεια το παραδίδει στην εταιρεία courier.

Η εξωτερική συσκευασία αποστολής αποτελεί μέρος του νέου πλαισίου και το e-shop πρέπει να εξετάσει αν και ποιες υποχρεώσεις το αφορούν.

Η σημαντικότερη αλλαγή για το e-commerce: ο κενός χώρος

Μία από τις διατάξεις που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα ηλεκτρονικά καταστήματα είναι αυτή για τον υπερβολικό κενό χώρο στις συσκευασίες.

Ο Κανονισμός προβλέπει ότι, το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2030 , ή τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος των σχετικών εκτελεστικών πράξεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον αυτή η ημερομηνία είναι μεταγενέστερη, ο μέγιστος λόγος κενού χώρου για συγκεκριμένες κατηγορίες συσκευασιών, μεταξύ των οποίων και οι συσκευασίες ηλεκτρονικού εμπορίου, θα είναι 50% .

Με απλά λόγια, ένα e-shop δεν θα μπορεί να χρησιμοποιεί ένα πολύ μεγαλύτερο κουτί από αυτό που χρειάζεται το προϊόν, αφήνοντας μεγάλο μέρος του κουτιού κενό.

Τι θεωρείται κενός χώρος;

Και εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που έχει ιδιαίτερη σημασία. Για τον υπολογισμό του κενού χώρου δεν θεωρείται ότι το κουτί είναι «γεμάτο» απλώς επειδή έχει μέσα υλικά προστασίας.

Υλικά όπως:

• air pillows,
• bubble wrap,
• αφρώδη υλικά,
• chips πολυστυρενίου,
• χαρτί πλήρωσης,
• άλλα υλικά προστασίας και πλήρωσης

αντιμετωπίζονται, για τον συγκεκριμένο υπολογισμό, ως κενός χώρος.

Αυτό σημαίνει ότι η απλή αντικατάσταση ενός μεγάλου άδειου κουτιού με το ίδιο κουτί γεμάτο με πολύ υλικό συσκευασίας δεν αποτελεί απαραίτητα λύση.

Προσοχή: το 50% δεν ισχύει από το 2026

Είναι σημαντικό να μην δημιουργηθεί η εντύπωση ότι από τις 12 Αυγούστου 2026 όλα τα ηλεκτρονικά καταστήματα πρέπει ήδη να έχουν προσαρμόσει τις αποστολές τους στον κανόνα του 50%.

Η συγκεκριμένη απαίτηση είναι μεταγενέστερη. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να καθορίσει τη μεθοδολογία με την οποία θα υπολογίζεται ο λόγος κενού χώρου. Ο Κανονισμός προβλέπει ότι η σχετική εκτελεστική πράξη θα πρέπει να έχει υιοθετηθεί έως τις 12 Φεβρουαρίου 2028 .

Επομένως, το 2026 είναι η κατάλληλη στιγμή για ένα e-shop να ξεκινήσει την προετοιμασία, όχι να θεωρήσει ότι ο κανόνας του 50% έχει ήδη εφαρμοστεί.

Τι πρέπει να κάνει ένα ηλεκτρονικό κατάστημα από τώρα;

Η σωστή προσέγγιση δεν είναι να περιμένει κανείς μέχρι το 2029 για να αλλάξει τις συσκευασίες του. Ένα e-shop που θέλει να είναι προετοιμασμένο θα πρέπει να ξεκινήσει από σήμερα με μια καταγραφή των συσκευασιών που χρησιμοποιεί.

1. Καταγράψτε όλες τις συσκευασίες αποστολής

Δημιουργήστε έναν κατάλογο με όλα τα κουτιά και τα άλλα υλικά που χρησιμοποιείτε για τις αποστολές.

Για κάθε τύπο συσκευασίας είναι χρήσιμο να γνωρίζετε:

• τις εσωτερικές και εξωτερικές διαστάσεις,
• το υλικό κατασκευής,
• το βάρος,
• σε ποια προϊόντα χρησιμοποιείται,
• ποια υλικά προστασίας τοποθετούνται στο εσωτερικό.

2. Ελέγξτε αν χρησιμοποιείτε υπερβολικά μεγάλα κουτιά

Πολλά e-shops χρησιμοποιούν λίγες, τυποποιημένες διαστάσεις κουτιών για όλα τα προϊόντα. Αυτό είναι πρακτικό για την αποθήκη, αλλά μπορεί να δημιουργεί σημαντικό κενό χώρο.

Αν ένα προϊόν 10 εκατοστών αποστέλλεται συστηματικά σε κουτί 30 εκατοστών, είναι λογικό να εξεταστεί αν υπάρχει καταλληλότερη διάσταση.

3. Εξετάστε τα υλικά προστασίας

Η προστασία του προϊόντος εξακολουθεί να είναι απαραίτητη. Το PPWR δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσει η χρήση προστατευτικών υλικών και να φτάνουν τα προϊόντα στον πελάτη κατεστραμμένα.

Το ζητούμενο είναι να χρησιμοποιείται η ποσότητα και το είδος υλικού που είναι πραγματικά απαραίτητα για την ασφαλή μεταφορά.

4. Συνεργαστείτε με τους προμηθευτές σας

Αν αγοράζετε προϊόντα από κατασκευαστές ή εισαγωγείς, ζητήστε πληροφορίες για τη συσκευασία των προϊόντων που προμηθεύεστε.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να ξεκαθαριστεί ποιος θεωρείται ο αρμόδιος οικονομικός φορέας για κάθε κατηγορία συσκευασίας και ποιες υποχρεώσεις βαρύνουν τον κατασκευαστή, τον εισαγωγέα, τον διανομέα ή το ίδιο το ηλεκτρονικό κατάστημα.

5. Εξετάστε τις υποχρεώσεις EPR

Το PPWR συνδέεται στενά με την Extended Producer Responsibility (EPR) , δηλαδή την ευθύνη των υπόχρεων επιχειρήσεων για τη διαχείριση των αποβλήτων συσκευασίας.

Το ποιος θεωρείται «producer» δεν εξαρτάται απλώς από το αν μια εταιρεία έχει κατασκευάσει η ίδια το προϊόν. Η ιδιότητα και οι υποχρεώσεις πρέπει να εξετάζονται με βάση τον ρόλο της επιχείρησης στην αλυσίδα εφοδιασμού και το συγκεκριμένο είδος συσκευασίας.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για ελληνικά e-shops που εισάγουν προϊόντα από τρίτες χώρες, χρησιμοποιούν δική τους συσκευασία ή πωλούν προϊόντα με private label.

Τι γίνεται με τη συσκευασία του ίδιου του προϊόντος;

Δεν πρέπει να συγχέουμε τη συσκευασία αποστολής με τη συσκευασία πώλησης του προϊόντος.

Για παράδειγμα, το κουτί ενός κινητού τηλεφώνου ή η εμπορική συσκευασία ενός ηλεκτρονικού προϊόντος μπορεί να αποτελεί sales packaging, ενώ το μεγαλύτερο χαρτοκιβώτιο που χρησιμοποιεί το e-shop για να στείλει το προϊόν στον καταναλωτή μπορεί να αποτελεί e-commerce ή transport packaging, ανάλογα με την περίπτωση.

Οι σχετικές υποχρεώσεις δεν πέφτουν πάντοτε στο ίδιο πρόσωπο. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπεύθυνος είναι ο κατασκευαστής ή ο εισαγωγέας της συσκευασίας ή του προϊόντος και σε άλλες μπορεί να υπάρχουν υποχρεώσεις για τον οικονομικό φορέα που χρησιμοποιεί ή γεμίζει τη συσκευασία.

Ανακυκλωσιμότητα και υλικά

Το PPWR δεν περιορίζεται στο μέγεθος των κουτιών. Ο κανονισμός εισάγει επίσης απαιτήσεις που αφορούν τον σχεδιασμό, την ανακυκλωσιμότητα και τη χρήση υλικών.

Από το 2030 προβλέπονται, μεταξύ άλλων, σημαντικές απαιτήσεις για την ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών και για τη χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού σε πλαστικές συσκευασίες. Οι ακριβείς υποχρεώσεις εξαρτώνται από τον τύπο της συσκευασίας και το υλικό της.

Για ένα e-shop αυτό σημαίνει ότι αξίζει να γνωρίζει όχι μόνο πόσο κοστίζει ένα κουτί, αλλά και από τι αποτελείται και πώς μπορεί να διαχειριστεί στο τέλος της ζωής του.

Σήμανση των συσκευασιών

Ο νέος κανονισμός προβλέπει επίσης εναρμονισμένες απαιτήσεις σχετικά με τη σήμανση των συσκευασιών και τη διαλογή των απορριμμάτων.

Επειδή αρκετές λεπτομέρειες εξαρτώνται από τις εκτελεστικές πράξεις που υιοθετούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα e-shop δεν θα πρέπει να προσθέτει αυθαίρετα νέες σημάνσεις θεωρώντας ότι αυτές αποτελούν ήδη την τελική μορφή των υποχρεωτικών ευρωπαϊκών labels.

Καλύτερη πρακτική είναι να παρακολουθεί τις τελικές απαιτήσεις και τις ημερομηνίες εφαρμογής τους πριν προχωρήσει σε μαζικές αλλαγές στο packaging.

Χρονοδιάγραμμα PPWR: 2026 έως 2030

Ένα πρακτικό παράδειγμα για e-shop ηλεκτρονικών

Ας υποθέσουμε ότι ένα ηλεκτρονικό κατάστημα πουλάει κινητά τηλέφωνα, tablets και αξεσουάρ.

Για ένα κινητό τηλέφωνο μπορεί σήμερα να χρησιμοποιεί ένα μεγάλο κουτί, επειδή το ίδιο κουτί εξυπηρετεί και μεγαλύτερα προϊόντα. Στο εσωτερικό τοποθετεί bubble wrap και αρκετό χαρτί για να μην μετακινείται το προϊόν.

Η σωστή προετοιμασία για το PPWR θα ήταν να εξετάσει:

1. αν χρειάζεται πράγματι το συγκεκριμένο μέγεθος κουτιού,
2. αν μπορεί να χρησιμοποιήσει περισσότερες διαστάσεις κουτιών,
3. αν μπορεί να μειώσει το προστατευτικό υλικό χωρίς να αυξήσει τις ζημιές,
4. αν τα υλικά που χρησιμοποιεί είναι κατάλληλα για ανακύκλωση,
5. ποιος είναι υπόχρεος για τις συγκεκριμένες συσκευασίες,
6. τι στοιχεία πρέπει να τηρεί για τις ποσότητες και τα υλικά.

Με αυτόν τον τρόπο η προσαρμογή δεν γίνεται απότομα όταν φτάσει η καταληκτική ημερομηνία, αλλά σταδιακά, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να μειωθεί και το κόστος συσκευασίας και μεταφοράς.

Checklist PPWR για ένα ηλεκτρονικό κατάστημα

Ένα e-shop μπορεί να ξεκινήσει με την παρακάτω λίστα:

• Καταγραφή όλων των τύπων κουτιών και συσκευασιών που χρησιμοποιούνται.
• Καταγραφή διαστάσεων και βάρους κάθε συσκευασίας.
• Καταγραφή των υλικών πλήρωσης και προστασίας.
• Έλεγχος για υπερβολικά μεγάλες συσκευασίες.
• Έλεγχος του πραγματικού κενού χώρου στις αποστολές.
• Έλεγχος του ποιος είναι ο υπόχρεος για κάθε κατηγορία συσκευασίας.
• Έλεγχος των υποχρεώσεων EPR στην Ελλάδα.
• Συλλογή στοιχείων από προμηθευτές και κατασκευαστές.
• Έλεγχος της ανακυκλωσιμότητας των υλικών.
• Παρακολούθηση των νέων εκτελεστικών πράξεων και οδηγιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
• Προγραμματισμός αλλαγών στις διαστάσεις και στα υλικά συσκευασίας πριν από το 2030.

Τι πρέπει να κρατήσει ένας ιδιοκτήτης e-shop

Το PPWR δεν σημαίνει ότι από τη μία ημέρα στην άλλη όλα τα e-shops πρέπει να πετάξουν τα υπάρχοντα κουτιά τους και να αγοράσουν καινούργια. Η εφαρμογή του είναι σταδιακή και αρκετές λεπτομέρειες εξειδικεύονται μέσα από μεταγενέστερες ευρωπαϊκές πράξεις.

Αυτό που έχει νόημα να γίνει από τώρα είναι να υπάρχει πλήρης εικόνα για το packaging του καταστήματος. Πόσα κουτιά χρησιμοποιούνται; Πόσο μεγάλα είναι; Πόσο υλικό προστασίας χρειάζονται; Ποια υλικά περιέχουν; Ποιος θεωρείται υπόχρεος; Και ποιες από τις συσκευασίες θα επηρεαστούν από τις επόμενες απαιτήσεις;

Όσο νωρίτερα γίνει αυτή η καταγραφή, τόσο ευκολότερη θα είναι η προσαρμογή. Ειδικά για ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με μεγάλο όγκο παραγγελιών, η αλλαγή σε μικρότερα και πιο κατάλληλα κουτιά μπορεί να έχει διπλό όφελος: συμμόρφωση με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο και ταυτόχρονα μικρότερο κόστος υλικών και μεταφοράς.